بررسی سرنوشت ریوی لووفلوکساسین با مدل «ریه ایزوله پرفیوزشده»؛ پژوهشی از دانشگاه علوم پزشکی تهران در Scientific Reports
مقالهای پژوهشی از محققان دانشگاه علوم پزشکی تهران با تمرکز بر فارماکوکینتیک بافتی و دارورسانی ریوی لووفلوکساسین در مجله Scientific Reports از مجموعه Nature Portfolio در مارس ۲۰۲۶ منتشر شده است. این مطالعه با استفاده از مدل ریه ایزوله، پرفیوزشده و تهویهشده موش صحرایی، سرنوشت دارو پس از تجویز ریوی پودر خشک را بررسی کرده است.
“Drug disposition study on a levofloxacin dry powder formulation using the isolated perfused lung in rats”
Authors: Maryam Dibaei, Mahdi Gholami, Hoda Lavasani, Behjat Sheikholesalmi, Tayebeh Toliyat, Ahmadreza Barazesh, Mahmoud Ghazi-Khansari, Katayoon Mireskandari, Mohammadreza Rouini
نقطه متمایز این پژوهش، استفاده از مدل ریه ایزوله پرفیوزشده (Isolated Perfused Lung) برای مطالعه مستقیم سرنوشت دارو در ریه است. در این مدل، ساختار آناتومیک و ارتباطات فیزیولوژیک سلولهای ریه تا حد زیادی حفظ میشود، در حالی که اثر مداخلهگر سایر اندامها بر متابولیسم، حذف و توزیع مجدد دارو بهطور کامل حذف میگردد. بنابراین محققان توانستهاند انتقال دارو از فضای ریوی به جریان پرفیوژن و میزان باقیماندن آن در بافت ریه را با دقت بسیار بالایی بررسی کنند.
نتایج نشان داد که پس از تجویز ریوی پودر خشک، لووفلوکساسین از ریه به جریان پرفیوژن منتقل شده و غلظت آن تا ۶۰ دقیقه قابل اندازهگیری است؛ در حالی که پس از تجویز محلول بهصورت bolus، غلظت دارو بهسرعت کاهش یافت. یکی از یافتههای کلیدی، باقیماندن چشمگیر لووفلوکساسین در بافت ریه پس از تجویز ریوی بود. پس از ۶۰ دقیقه، غلظت دارو در بافت ریه در روش داخلنایی بیش از چهار برابر تجویز bolus گزارش شد. این مواجهه سیستمیک کمتر در کنار غلظت موضعی بالاتر، ویژگی بسیار ارزشمندی برای درمان عفونتهای ریوی با آنتیبیوتیکها به شمار میرود.
از منظر فارماکوکینتیک، اهمیت این مطالعه تنها در ارزیابی یک فرمولاسیون استنشاقی نیست؛ بلکه پژوهش نشان میدهد چگونه میتوان با استفاده از یک مدل ex vivo، توزیع و انتقال دارو در یک اندام هدف را مستقل از فارماکوکینتیک کل بدن مطالعه کرد. چنین رویکردی میتواند بستری کارآمد برای بررسی برداشت، نگهداری و خروج دارو از ریه و همچنین توسعه سامانههای نوین دارورسانی ریوی فراهم کند.
