انتشار مقاله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درباره نقش نیوزومها در بهبود جذب و فارماکوکینتیک خوراکی داروها
مقالهای جدید از پژوهشگران دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با تمرکز مستقیم بر بیوفارماسی، جذب رودهای و فارماکوکینتیک داروهای خوراکی، فوریه ۲۰۲۶ بهصورت الکترونیکی در مجله معتبر International Journal of Pharmaceutics منتشر شده است.
“Niosomes for oral drug delivery: factors affecting pharmacokinetics and intestinal transport mechanisms”
Authors: Golnaz Shakeri, Yasamin Shahbazi, Fatemeh Taghizadeh, Simin Dadashzadeh, Azadeh Haeri
در این مقاله مروری، نیوزومها (Niosomes) بهعنوان سامانههای وزیکولی متشکل از سورفکتانتهای غیریونی و کلسترول از منظر توانایی آنها در افزایش فراهمی زیستی خوراکی بررسی شدهاند. نویسندگان بهطور ویژه تحلیل کردهاند که چگونه عواملی مانند نوع و نسبت سورفکتانت، مقدار کلسترول، اندازه ذره، بار سطحی و اصلاح سطح نیوزوم میتوانند بر شاخصهای فارماکوکینتیکی از جمله AUC، Cmax و Tmax اثر بگذارند.
یکی از جنبههای قابل توجه این مقاله، تمرکز بر این پرسش بیوفارماسی است که نیوزومها چگونه از سدهای دستگاه گوارش عبور کرده و جذب دارو را افزایش میدهند؟ نویسندگان مسیرهایی نظیر افزایش اندوسیتوز، تعدیل اتصالات محکم بین سلولی و در نتیجه افزایش انتقال پاراسلولار، انتقال لنفاوی از طریق تشکیل شیلومیکرون و ترانسسیتوز از طریق سلولهای M را بررسی کردهاند. همچنین نقش پگیلاسیون و پوشش کیتوزان در افزایش چسبندگی مخاطی، مقاومت در برابر تخریب آنزیمی و تغییر رفتار آزادسازی دارو مورد توجه قرار گرفته است.
نکته مهم دیگر، نگاه انتقادی مقاله به شواهد موجود درباره جذب دستنخورده نیوزومها از روده است. نویسندگان تأکید میکنند که با وجود گزارش افزایش AUC و Cmax و بهبود فراهمی زیستی در بسیاری از مطالعات، شواهد مستقیم برای ورود وزیکول کامل به گردش سیستمیک همچنان محدود است. مقاله علاوه بر این، الزامات مشخصهیابی، ایمنی، سمیت، چالشهای رگولاتوری و موانع انتقال این سامانهها به کاربرد بالینی را بررسی میکند.
این مقاله به دلیل پیوند میان ویژگیهای فرمولاسیون، مکانیسمهای انتقال رودهای، فراهمی زیستی و پیامدهای فارماکوکینتیکی، نمونهای قابل توجه از همگرایی علوم دارورسانی با بیوفارماسی و فارماکوکینتیک محسوب میشود.
